Siyah-Beyazdan Rengarenge

İnsanlar ZERO’yu konuşa konuşa bitiremedi, Instagram’da sergiyi dolaşmamış bir tane bile havalı genç kızımız kalmadı; ancak nedense ZERO akımının kurucularından Heinz Mack’in kişisel sergisine ilgi bu denli kuvvetli olmadı. Oysaki bu sergi ZERO’yu ikiye katlar nitelikte.

Mack - ay döngüsü

Ay sapması

ZERO hakkında söylediklerimi hatırlayın; siyah-beyazın kullanımı, yuvarlaklar, farklı malzemeler… Bunlar Heinz Mack’in başlangıçta kullanmış olduğu öğeler, yıllarca geliştirdiği sanatı ile tüm bunların üzerine pek çok şey eklemiş. Bunların arasında en önemlileri sergiye de ismini veren ‘Işık ve Renk’!

Sergi, Mack’in 1957-1967 arası ZERO çalışmaları, ZERO sonrası kendi bireysel çalışmaları, Sahra projesi, renkli enstalasyonları ve 2010’lu yıllarda diğer ZERO’cularla bir araya gelerek ZERO’nun tekrar keşfedilmesini amaçlayarak ürettiği eserlerinden oluşuyor.

Renk Sekizlisi - Goethe Anısına

Renk Sekizlisi – Goethe Anısına

ZERO’nun siyah-beyazlığından sonra renkler, geometrik şekiller ve birbirini bütünleyen çalışmalar izleyicinin içini açıyor. Sergiye girer girmez koridorda bizi karşılayan çift renkli tablolar, herhalde sergiye dair medyada şimdiye kadar paylaşılan tek iş; ve güzel olduğu kadar sadece bir başlangıç.

Heinz Mack, “Resimden bahsettiğimizde renkten bahsederiz” diyerek yaptığı eserleri özetliyor. Bu düşünce ile yola çıkarak 1991’de oluşturduğu Kromatik Takımyıldızlar serisinde, gençliğinde aldığı piyano eğitiminin kendisine kattığı ritim duygusunu kurgulamış.

Yıldız Sapması

Yıldız Sapması

Alt katlarda sergilenen rölyefler ise, kabartmalı yüzeyleri ile resimden bir boyut daha ileri giderek üç boyutlu eserler halinde bulunuyor. 1960 öncesi sadece siyah-beyaz olarak çalıştığı rölyefler daha sonrasında Doğu ve özellikle Ortadoğu kültürünün etkisiyle kum ve altın rengi ile değişikliğe uğramış.

Heykel ve gölgesi

Heykel ve gölgesi

Heykeller için ise,”doğru ışık bulduklarında canlanırlar” sözünü adeta birebir yaşatmış. Koridorun başına yerleştirdiği devasa spiral tek başına belki de çok bir anlam ifade etmez iken, üzerine düşen ışığın oluşturduğu gölge ile bambaşka bir şekil ve renk alarak; asıl formunu bulmuş.

Renk Dağı, Renk Yıldızı, Renk Ayı

Renk Dağı, Renk Yıldızı, Renk Ayı

Benim en çok hoşuma giden eserlerden biri ise: Renk Dağı, Renk Yıldızı, Renk Ayı ismini verdiği 3 parçalık takımı oldu. 1999’da tamamlanmış bu üçleme bana oldukça naif ve mutlu göründü. Elbette bunların gölgelerini ve ışıklarını da es geçmemek gerek.

Sahara Project'ten bir kare

Sahara Project’ten bir kare

ZERO sergisinde bir kısmını izlediğim ve bana o zaman hiçbir anlam ifade etmeyen çöl videoları bu sefer çok daha kapsamlı bir şekilde işlendiğinden hem daha anlaşılır hem de daha çekiciydi. En alt katta konumlandırılmış enstalasyonlar ise bence vasat ve diğer eserlerin yanında sönük kalmıştı.

Solda, 81 renk noktası. Sağda, İsimsiz.

Solda, 81 renk noktası. Sağda, İsimsiz.

Her şeye rağmen Sabancı Müzesi’nde 22 Temmuz’a kadar devam edecek bu sergiyi kaçırmamanızı öneririm.

Bu renkler bir harika!

 

Betsy Penso

betsypenso92@hotmail.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *