Ecdadımız Selçuklu

Uzun bir restorasyon geçirdikten sonra tekrar ziyarete açılan Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nin yeni sergisi Selçuklular, Türkiye’nin devlet müzelerindeki genel kalitesizliğin aksine ziyaretçilere hiç de fena olmayan bir sergi deneyimi sunuyor. TİEM’in (Türk ve İslam Eserleri Müzesi) gelecekteki çalışmaları adına umut verici bir başlangıç olan Selçuklular özellikle Anadolu ve İslam medeniyetleri tarihiyle ilgilenenlere tavsiye edilebilecek bir sergi. Aynı zamanda uzun süre sonra açılan İbrahim Paşa Sarayı’nı gezmek için de güzel bir bahane.

Sergiden bir kare: çift başlı Selçuklu kartalı

Sergiden bir kare: çift başlı Selçuklu kartalı

Her şeyden önce, Türkiye’deki zengin tarihi mirasın layıkıyla sergilenmesi çok önemli. Selçuklular sergisi de bu açıdan değer taşıyan bir etkinlik çünkü hem sergilenen eserler ilgi çekici hem de serginin genel kalitesi (genel olarak devlet müzelerinde karşılaştığımızın aksine) dünyanın önde gelen müzelerinden çok da geride değil.

Eserlerin sergilendiği vitrinler ve sergi düzeni başarılı. Sergiye özel bir grafik tasarım da yapılmış. Bu tasarıma uygun panolar, etiketler, yazılar ve renklerle sergiye özel bir grafik dil yaratılmış.

Ayrıca serginin üst kattaki bölümünde yer alan animasyonlar ilgi çekici ve estetik açıdan güzel gözüküyor. ‘Saray’da hayat’, ‘Saray’da eğlence’, ‘Saray’da ihtişam’ gibi sarayın farklı boyutlarını anlatan farklı bölümler için birer animasyon yer alıyor ve bunlar hem ziyaretçilerin ilgisini çeken hem de sergiyi renklendiren çalışmalar olmuş.

Solda, iki asker tasvirinin bulunduğu bir Selçuklu kabartması ve bir Selçuklu kılıcı. Sağda, çirkin kubbeler.

Solda, iki asker tasvirinin bulunduğu bir Selçuklu kabartması ve bir Selçuklu kılıcı. Sağda, çirkin kubbeler.

Genel olarak başarılı bir sergi olmakla birlikte, Selçukluların bazı sorunları var. Bunların en büyüğü de, sergi alanında hunharca çalıştırılan klimalar dolayısıyla serginin gezilemeyecek kadar soğuk olması. İstanbul’daki yaz sıcağına uygun kıyafetler gelip bu sergiyi gezebileceğinizi düşünüyorsanız, bir daha düşünmeniz gerekebilir. Müze görevlilerinin bu durum karşısındaki vurdumduymazlığı da açıkçası biraz şaşırtıcıydı.

Serginin başka bir tuhaflığı ise sergi iki farklı kata yayıldığı halde bu katların birbiriyle bağlantısı olmaması. Yani serginin zemin kattaki bölümü gezildikten sonra, müzenin başka bir bölümüne geçip, serginin nerede devam ettiğini bulup, sergiye oradan devam etmek gerekiyor. Bunun nedeni belki de müzenin süreli sergi bölümü tasarlanırken yeteri kadar alan bırakılmamış olması olabilir. Sonuç olarak bu durum sergi deneyimini ortadan ikiye bölmüş ve dikkatli olmayan bir ziyaretçinin, serginin zemin katta başlayıp bittiğini düşünmesi bile mümkün.

Bir Selçuklu sandukasından ayrıntı. Sergilenen eserler arasında gerçekten çok iyi olanlar var.

Bir Selçuklu sanduka ve tabutundan ayrıntı. Sergilenen eserler arasında gerçekten çok iyi olanlar var.

Sergi tasarımı genel olarak başarılı olmasına rağmen, giriş katındaki bölümde vitrinlerin üzerinde havada asılı duran mavi kubbeler maalesef çirkin ve gereksiz. İbrahim Paşa Sarayı gibi güzel bir mekanın içinde böyle tuhaf bir müdahale özellikle serginin geri kalanının estetik seviyesine hiç yakışmamış.

Komite

 

Sergideki başka bir sorun ise sergi künyesinde yer alan ‘Onur Komitesi.’ Bu komitenin başına da Kültür ve Turizm Bakanı Ömer Çelik’in ismi yazılmış. ‘Onur Komitesi’ isminin komikliği bir yana, bir müzenin en temel ve sıradan işlevlerinden biri olan sergi düzenlemenin başında bir bakanın yer alması herhalde Türkiye’nin başkan seviciliğinden kaynaklanıyor. Medeni ülkelerde eğer gerekliyse ‘Teşekkürler’ bölümü altında yer alması gereken bakan, müsteşar, müdür ve belediye başkanı gibi kişilerin sergi künyesinin en başında yer alması bu kalitede bir sergiye pek yakışmamış. Sergiyi bir araya getirip emek harcayan müze ekibinin, küratörün ve diğer uzmanların ‘başkanlar’dan önce gelmesi herhalde daha doğru olurdu.

Her şeye rağmen başarılı bir sergi olan Selçukluları okuyucuya tavsiye edip, TİEM’in bir sonraki sergisini merakla bekliyoruz.

 

Yaman Kayabalı

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *